Mide Ülseri ve Çarpıntı İlişkisi: Detaylı Bir İnceleme
Mide ülseri (peptik ülser), mide zarının veya oniki parmak bağırsağının (duodenum) asit ve sindirim sıvıları tarafından aşınması sonucu oluşan yaralardır. Doğrudan kalp atışlarında düzensizlik veya hızlanma anlamına gelen "çarpıntıya" (palpitasyon) neden olması tipik bir durum değildir. Ancak, dolaylı yollarla ve özellikle belirli koşullar altında çarpıntı hissini tetikleyebilir veya eşlik eden bir semptom olarak ortaya çıkabilir.
1. Dolaylı Nedenler ve İlişki Mekanizmaları
- Ağrı ve Stres Kaynaklı Anksiyete: Ülserin neden olduğu şiddetli, kemirici veya yanıcı mide ağrısı, özellikle yemeklerden sonra veya gece uykudan uyandıracak şekilde ortaya çıkabilir. Bu kronik ağrı, vücutta stres tepkisini (sempatik sinir sistemi aktivasyonu) tetikleyerek kalp atış hızında artış ve çarpıntı hissine yol açabilir. Ağrıya bağlı endişe ve kaygı hali de çarpıntıyı şiddetlendirebilir.
- Kansızlık (Anemi): Mide ülseri bazen gizli veya belirgin kanamalara neden olur. Süregelen, yavaş kanama demir eksikliği anemisine yol açar. Anemi durumunda, dokulara yeterli oksijen taşımak için kalp daha hızlı atmak zorunda kalır. Bu da taşikardi (kalp hızında artış) ve çarpıntı hissi olarak kendini gösterebilir. Ani, şiddetli ülser kanamaları ise hipotansiyon (tansiyon düşüklüğü) ve şok ile birlikte çok hızlı bir kalp atımına neden olur; bu acil bir tıbbi durumdur.
- İlaç Kullanımı: Ülser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar nadiren çarpıntı yapabilir. Örneğin, mide asidini nötralize etmek için kullanılan ve yüksek sodyum içeren antiasitler veya bazı proton pompa inhibitörleri (mide asidi salgısını azaltan ilaçlar) bireye bağlı olarak yan etki olarak çarpıntıya yol açabilir. Daha önemlisi, ülser ağrısı için kullanılan ağrı kesicilerdir. Steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ'ler: ibuprofen, naproksen, diklofenak vb.) ve aspirin hem ülser riskini artırır hem de bazı bünyelerde çarpıntı yapabilir veya var olan kalp ritim sorunlarını tetikleyebilir.
- Vagus Sinir Uyarımı: Mide ve yemek borusundaki şiddetli ağrı veya rahatsızlık, bazen "vazovagal tepki"yi tetikleyebilir. Bu durumda vagus siniri aşırı uyarılır ve genellikle kalp atışında yavaşlama (bradikardi) ve tansiyon düşüklüğü ile sonuçlanır. Ancak bu sürecin başlangıcında veya iyileşme aşamasında çarpıntı hissi de görülebilir.
- Eşlik Eden Durumlar: Ülser hastalarında sıklıkla görülen mide ekşimesi ve reflü semptomları, göğüs bölgesinde yanma ve baskı hissi yaratarak bu hissin kalp kaynaklı bir çarpıntı veya ağrı gibi algılanmasına neden olabilir (somatoform semptom). Ayrıca, ülsere neden olabilen stres ve kaygı bozuklukları da doğrudan çarpıntının ana sebebi olabilir.
2. Ne Zaman Acil Durum Söz Konusudur?
Mide ülseriniz olduğunu biliyorsanız ve aşağıdaki belirtilerden herhangi biri çarpıntıya eşlik ediyorsa, derhal tıbbi yardım almalısınız:
- Şiddetli, keskin karın ağrısı
- Siyah, katran gibi dışkı veya parlak kırmızı kanlı kusma (kanama belirtileri)
- Baş dönmesi, baygınlık hissi, soğuk terleme, nefes darlığı
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi (kalp kökenli ağrıyı ekarte ettirmek için mutlaka kontrol edilmelidir)
- Çarpıntının çok hızlı, düzensiz olması ve uzun sürmesi
3. Teşhis ve Tedavi Yaklaşımı
Çarpıntı şikayetiniz varsa, öncelikle bir Kardiyoloji veya Dahiliye uzmanına başvurmalısınız. Doktorunuz:
- Çarpıntının kalp kaynaklı olup olmadığını anlamak için EKG, Holter monitörü, ekokardiyografi gibi testler isteyebilir.
- Kansızlık olup olmadığını görmek için kan testi (tam kan sayımı, demir, ferritin) yapacaktır.
- Mide ülseri şüphesi varsa, semptomlarınızı sorgulayacak ve Gastroenteroloji uzmanına yönlendirerek endoskopi (gastroskopi) önerebilir. Endoskopi, ülserin kesin teşhisi, kanama riskinin değerlendirilmesi veH. pyloribakterisi varlığının tespiti için altın standart yöntemdir.
Tedavi,altta yatan nedene yönelik olacaktır:
- Ülser tedavisi: Proton pompa inhibitörleri,H. pylorieradikasyonu için antibiyotik kombinasyonları, yaşam tarzı ve beslenme değişiklikleri.
- Anemi tedavisi: Demir takviyeleri, gerekirse kan transfüzyonu.
- Ağrı yönetimi: Ülseri kötüleştirmeyecek ağrı kesicilerin seçimi.
- Stres ve anksiyete yönetimi: Danışmanlık, gevşeme teknikleri, gerekirse ilaç tedavisi.
- Çarpıntının kendisi için: Kalp ritim bozukluğu saptanırsa, kardiyolog tarafından uygun ilaç veya girişimsel tedaviler planlanır.
Sonuç Olarak:
Mide ülseri, çarpıntının doğrudan ve yaygın bir nedeni değildir. Ancak, özellikle ağrı, anemi, ilaç yan etkileri ve eşlik eden anksiyete yoluyla dolaylı olarak çarpıntı hissini tetikleyebilir. Çarpıntı şikayeti olan bir ülser hastasında, öncelikle bu şikayetin kalp kökenli olup olmadığının araştırılması, ardından ülser ve komplikasyonlarının (özellikle kanamanın) değerlendirilmesi hayati önem taşır. Her iki durum da ciddiye alınmalı ve bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir. |
.webp "Bağırsak Ülseri Belirtileri ve Tedavisi")
