Mide ülseri endoskopi görüntüleri nasıl yorumlanır?

Mide ülserinin teşhis ve tedavi planlamasında endoskopi görüntülerinin sistematik analizi belirleyici bir rol oynar. Bu rehber, ülserin lokasyonundan şekline, kanama riskinden malignite şüphesine kadar tüm kritik unsurları nasıl değerlendireceğinizi adım adım açıklıyor. Forrest ve Sakita-Miwa gibi temel sınıflandırmaların kullanımı, biyopsi protokolleri ve ileri görüntüleme tekniklerinin katkısı ile kapsamlı bir yorumlama süreci sunuluyor.

Konu kakkında 1 soru soruldu ve cevaplandı

Mide Ülseri Endoskopi Görüntülerinin Yorumlanması: Kapsamlı Bir Rehber

Üst gastrointestinal sistem endoskopisi (gastroskopi), mide ülserinin teşhisindeki altın standart yöntemdir. Endoskopi sırasında elde edilen görüntülerin doğru yorumlanması, sadece tanı koymak için değil, aynı zamanda ülserin doğasını anlamak, tedaviyi planlamak ve kanser riskini değerlendirmek için de hayati öneme sahiptir. İşte bu yorumlama sürecinin ayrıntıları:

1. Temel Yorumlama Unsurları (Makroskopik Görünüm)

Lokasyon: Ülserin yeri (antrum, korpus, küçük kurvatür, pilor) not edilir. Küçük kurvatür ve antrum en sık görülen bölgelerdir. Lokasyon, sebep hakkında ipucu verebilir (örneğin, korpus ağırlıklı ülserler bazen NSAİİ kullanımıyla ilişkilendirilir).
Sayı ve Boyut: Tek veya çok sayıda olup olmadığı, çapının milimetre cinsinden ölçümü kaydedilir. Genellikle 5 mm'den küçükler erozyon, daha büyükler ülser olarak sınıflandırılır. Çok sayıda ülser altta yatan sistemik bir hastalığı veya ilaç kullanımını düşündürebilir.
Şekil ve Kenar Özellikleri:
- Düzenli (Yuvarlak/Oval): Genellikle iyi huylu ülserlerin görünümüdür.
- Düzensiz, Çıkıntılı veya Yıldız Şeklinde: Kötü huyluluk (malignite) şüphesi uyandırır. Kenarların yüksek, kabarık, düzensiz olması (malign ülserdeki gibi) önemli bir uyarı işaretidir.
Tabandaki Görünüm:
- Temiz, Beyaz/Sarı Fibrinöz Eksüda: Aktif, iyileşmekte olan benign ülserin tipik görünümü.
- Siyah/Koyu Kahverengi (Esmer) Taban: Yakın zamanda kanama geçirdiğini gösterir (hematin birikimi).
- Düzensiz, Kirli, Çıkıntılı, Kolay Kanayan Tabana: Malignite lehine yorumlanır.
Çevre Mukozanın Durumu:
- Ödemli, Kızarık, Şiş: Aktif inflamasyon varlığını gösterir.
- Radyal Kıvrımlar: Ülser iyileşirken oluşan, ülsere doğru yaklaşan mukoza kıvrımları. İyi huylu ülserlerde sık görülür.
- Çevre Mukozada Atrofi, Nodülerite veya Renginde Değişiklik: Alarm bulgusu olabilir.

2. İleri Yorumlama ve Sınıflandırma Sistemleri

Forrest Sınıflaması: Özellikle kanayan ülserlerin endoskopik görünümüne ve tekrar kanama riskine göre yapılan evrelemedir. Acil müdahale ihtiyacını belirler.
- Forrest Ia (Arteriyal Kanama) ve Ib (Sızıntı Tarzında Kanama): Yüksek risk. Acil endoskopik müdahale (klips, enjeksiyon vb.) gerekir.
- Forrest IIa (Görünen Damar), IIb (Üzeri pıhtı ile kapalı), IIc (Siyah/Esimer taban): Orta risk.
- Forrest III (Temiz Taban): Düşük kanama riski.
Sakita-Miwa Sınıflaması: Ülserin iyileşme evrelerini (Aktif, İyileşme, Skar) tanımlar.
- A1/A2 (Aktif Evre): Ülser tabanı eksüdalı, kenarlar ödemli.
- H1/H2 (İyileşme Evresi): Eksüda azalır, ülsere doğru radyal kıvrımlar ve rejeneratif mukoza oluşur.
- S1/S2 (Skar Evresi): Kırmızı (S1) veya beyaz (S2) skar dokusu ile iyileşme.

3. Malignite (Kanser) Şüphesi Uyandıran Kritik Endoskopik Bulgular

Düzensiz, çentikli veya yıldız şeklinde kenarlar.
Ülser tabanının düzensiz, çıkıntılı, kolay kanayan yapıda olması.
Çevre mukozada ani kesilme, nodülerite, renk değişikliği veya kalınlaşma.
Ülserin çağının 2 cm'den büyük olması (risk artar, ancak küçük ülserler de malign olabilir).
Midenin büyük kurvaturunda yer alması (benign ülserlerde daha nadirdir).

4. Endoskopik Biyopsi Alımının Rolü

Görsel yorumlama tek başına yeterli değildir. Kesin tanı ve malignite ayrımı için histopatolojik inceleme şarttır .

Biyopsi Protokolü: Şüpheli tüm ülserlerden, özellikle kenarlarından ve tabanından olmak üzere en az 6-8 adet biyopsi alınmalıdır. Bu, tanısal doğruluğu büyük ölçüde artırır.
H. pylori Testi: Ülser çevresindeki mukoza ve antrumdan alınan biyopsilerle hızlı üreaz testi yapılabilir veya dokular patolojiye gönderilebilir.

5. Endoskopistin Deneyimi ve Teknolojik Destek

Deneyimli bir endoskopistin gözlemi en değerli araçtır.
Gelişmiş Görüntüleme Teknikleri:
- Dar Bant Görüntüleme (NBI): Damar yapısını ve mukoza desenini daha net gösterir, malign alanları belirlemede yardımcı olur.
- Büyütmeli Endoskopi: Şüpheli bölgeleri yüksek büyütmede inceleyerek detaylı yapısal analiz yapılmasını sağlar.
- Kromoendoskopi (Örneğin, İndigosiyanin veya Metilen Mavisi ile): Mukoya desenini ve ülser sınırlarını daha belirgin hale getirir.

Sonuç ve Raporlama

Endoskopi raporunda tüm bu bulgular (lokasyon, sayı, boyut, şekil, kenar, taban, çevre doku, kanama belirtileri) sistematik olarak tanımlanmalı ve uygun sınıflamalara (Forrest, Sakita-Miwa) göre evrelendirilmelidir. Malignite şüphesi varsa açıkça belirtilmeli ve yeterli sayıda biyopsi alındığı not edilmelidir. Bu detaylı yorumlama, hastanın doğru tedavi planının (ilaç tedavisi, endoskopik müdahale, cerrahi) belirlenmesinin temelini oluşturur.

Önemli Not: Bu bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Endoskopi görüntülerinin yorumlanması mutlaka bu konuda eğitimli ve deneyimli bir gastroenterolog/hekim tarafından yapılmalıdır.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap