Ülseratif kolitte kanama neden olur?

Ülseratif kolit, kalın bağırsakta iltihaplanma ve ülserlerle seyreden kronik bir hastalıktır. Bu durumun en belirgin semptomlarından biri olan rektal kanamanın altında yatan nedenler, kanamanın özellikleri ve tedavi yaklaşımları, hastalığın yönetiminde kritik öneme sahiptir.

Konu kakkında 1 soru soruldu ve cevaplandı

Ülseratif Kolit Nedir?

Ülseratif kolit, kronik ve inflamatuar (iltihaplı) bir bağırsak hastalığıdır. Kalın bağırsağın (kolon) en iç tabakası olan mukoza katmanında sürekli iltihaplanma ve yaralar (ülserler) oluşması ile karakterizedir. Hastalık genellikle rektumdan başlar ve kolon boyunca yayılabilir. Bu iltihap ve ülserasyon, bağırsak duvarının bütünlüğünün bozulmasına ve kanamaya yol açan en temel nedendir.

Ülseratif Kolit'te Kanamanın Temel Nedenleri

Kanama, ülseratif kolitin en yaygın ve belirgin semptomlarından biridir. Kanamanın altında yatan mekanizmalar şunlardır:

Mukoza İltihabı ve Ülserasyon: Hastalığın aktif dönemlerinde, bağırsak mukozası yoğun bir şekilde iltihaplanır. Bu iltihap, mukoza tabakasının şişmesine, kızarmasına ve çok hassas hale gelmesine neden olur. Zamanla bu iltihaplı bölgelerde küçük yaralar (ülserler) oluşur. Bu ülserler, bağırsak duvarındaki küçük kan damarlarını (kılcal damarlar) zedeler veya tahrip eder, bu da kanamanın ortaya çıkmasına sebep olur. Dışkıda görülen kan veya mukus (sümüksü yapı) bu ülserlerden sızan kan ve iltihaplı dokulardan kaynaklanır.
Kırılgan ve Geçirgen Damar Yapısı: İltihap sürecinde salınan kimyasal maddeler (sitokinler), bağırsaktaki kan damarlarının duvarlarını daha geçirgen ve kırılgan hale getirir. Bu da damarların kolayca çatlamasına ve kan sızıntısına yol açar.
Doku Zedelenmesi (Erozyon): İltihaplı ve ülserli bölgelerdeki doku, normal bağırsak hareketleri (peristaltizm) ve dışkının geçişi sırasında bile kolayca zarar görebilir. Bu mekanik sürtünme, kanamayı tetikleyebilir veya artırabilir.
Pıhtılaşma Bozuklukları: Şiddetli ve yaygın iltihap, bazen vücudun pıhtılaşma sistemini etkileyerek kanamanın durdurulmasını zorlaştırabilir.

Kanamanın Özellikleri ve Eşlik Eden Semptomlar

Kanama genellikle parlak kırmızı renktedir çünkü kaynak (kolon ve rektum) anüse yakındır. Ancak, kanamanın kaynağı daha yukarıda ise veya bağırsakta bir süre kalmışsa daha koyu renkli olabilir.
Dışkıyla karışık, sıklıkla mukus (sümüksü bir yapı) ile birlikte görülür.
Kanama miktarı hastalığın şiddetiyle doğrudan ilişkilidir. Hafif vakalarda sadece tuvalet kağıdında leke şeklinde görülürken, şiddetli ataklarda yoğun, pıhtılı kanama ve hatta bağımsız kanama olabilir.
Kanamaya sıklıkla şu semptomlar eşlik eder:Aciliyet hissi ile birlikte sık ve sulu ishal (diyare), karın ağrısı ve kramplar, dışkılama sırasında acı (tenesmus), halsizlik, ateş ve kilo kaybı.

Kanamanın Önemi ve Komplikasyonlar

Hastalık Aktivitesinin Göstergesi: Rektal kanama, hastalığın aktif (alevlenme) dönemde olduğunun en önemli belirtisidir. Kanamanın artması veya azalması, tedaviye verilen yanıtın da bir göstergesi olabilir.
Anemi (Kansızlık): Kronik ve devam eden kanama, demir eksikliğine bağlı anemiye neden olur. Bu da yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı ve solukluk gibi belirtilere yol açar.
Ciddi Kanama (Masif Kanama): Nadir de olsa, ülseratif kolit atakları çok şiddetli olabilir ve hayatı tehdit edebilecek kadar fazla kanamaya neden olabilir. Bu, acil tıbbi müdahale ve hastaneye yatış gerektiren ciddi bir durumdur.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

İlk kez rektal kanama fark edildiğinde (nedeninin belirlenmesi için).
Bilinen ülseratif kolit tanınız varsa ve kanama miktarında ani bir artış olduğunda.
Kanamaya şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş, baş dönmesi, bayılma hissi veya hızlı kalp atımı eşlik ettiğinde.
Koyu, katran rengi dışkı veya parlak kırmızı kanlı ishal olduğunda.

Tedavi Yaklaşımı

Ülseratif kolit kaynaklı kanamanın tedavisi, altta yatan iltihabı kontrol altına almaya yöneliktir. Kanama sadece bir semptom olduğu için, asıl hedef bağırsaktaki iltihabı baskılamaktır.

İlaç Tedavisi: Aminosalisilatlar (5-ASA'lar), kortikosteroidler, immünomodülatörler ve biyolojik ajanlar gibi ilaçlar kullanılarak iltihap kontrol altına alınır. İltihap azaldıkça ülserler iyileşir ve kanama durur.
Demir Takviyesi: Anemi gelişmişse, demir preparatları verilir.
Cerrahi Müdahale: İlaçlara yanıt vermeyen, şiddetli, kontrol edilemeyen kanama veya hayatı tehdit eden komplikasyonlar durumunda, etkilenen kalın bağırsak kısmının çıkarılması (kolektomi) gerekebilir. Cerrahi, hastalığı kalıcı olarak tedavi eden bir seçenektir.

Özetle

Ülseratif kolit'te kanamanın temel nedeni, kalın bağırsak mukozasında oluşan iltihap ve bu iltihabın yol açtığı doku hasarı ile ülserlerdir. Bu ülserler, bağırsak duvarındaki kılcal damarları zedeleyerek kanamaya sebep olur. Kanama, hastalığın aktivitesinin önemli bir göstergesidir ve mutlaka bir gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilerek, uygun tedavi planı ile kontrol altına alınmalıdır.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap