Ülser Nedir? Kısaca Hatırlayalım
Ülser, mide veya onikiparmak bağırsağının (duodenum) iç yüzeyinde oluşan açık yaralardır. En yaygın nedenleriHelicobacter pyloribakterisi ve nonsteroid anti-inflamatuar ilaçların (NSAİİ) uzun süreli kullanımıdır. Tedavinin temelini doktor kontrolünde ilaç kullanımı ve yaşam tarzı değişiklikleri oluşturur. "Ne kötü gelir?" sorusunun cevabı, tedaviyi geciktirebilen, semptomları (ağrı, yanma, şişkinlik) şiddetlendiren faktörleri bilmek ve bunlardan kaçınmak açısından çok önemlidir.
Ülsere Kötü Gelen Yiyecek ve İçecekler
Herkesin toleransı farklı olsa da, genel olarak aşağıdakiler ülser şikayetlerini artırabilir: - Asitli Yiyecek ve İçecekler: Portakal, greyfurt, mandalina, limon gibi narenciyeler ve bunların suları. Domates ve domates sosları (salça, ketçap).
- Baharatlar ve Acılı Gıdalar: Özellikle karabiber, pul biber, acı biber sosları, hardal. (Not: Zerdeçal ve zencefil gibi bazı baharatların anti-inflamatuar etkileri olmakla birlikte, akut dönemde doktora danışılmalıdır.)
- Kafeinli İçecekler: Kahve (kafeinsiz dahil, çünkü asit içeriği yüksektir), çay, enerji içecekleri, kolalı asitli içecekler. Mide asit salgısını uyarırlar.
- Yağlı ve Kızartılmış Yiyecekler: Yağlı etler, kızartmalar, fast-food ürünleri, kaymak, krema. Sindirimi zorlar ve mide boşalmasını geciktirerek rahatsızlık hissini artırır.
- Asitli ve Gazlı İçecekler: Kola, gazoz, maden suyu (aşırı tüketildiğinde) mide içi basıncı ve asidi artırabilir.
- Çok Sıcak veya Çok Soğuk İçecekler: Mide mukozasını tahriş edebilir.
- İşlenmiş ve Şarküteri Ürünleri: Sosis, salam, sucuk, pastırma gibi nitrat/nitrit içeren ve baharatlı ürünler.
- Mayalı ve Fermente Ürünler: Bazı bireylerde sirke, turşu, boza gibi ürünler rahatsızlık yapabilir.
- Çiğ Soğan ve Sarımsak: Özellikle çiğ tüketildiklerinde tahrişe neden olabilirler.
Ülsere Kötü Gelen Alışkanlıklar ve İlaçlar
- Sigara ve Tütün Kullanımı: Mide asit salgısını artırır, mideyi koruyan tabakanın (mukus bariyeri) işlevini bozar, ülserin iyileşmesini geciktirir ve nüksetme riskini artırır. Ülser için en zararlı alışkanlıklardan biridir.
- Alkol Tüketimi: Özellikle aç karnına ve aşırı alkol tüketimi, mide mukozasını doğrudan tahriş eder ve aside karşı savunmasız bırakır.
- Stres: Stres tek başına ülsere neden olmaz ancak var olan ülserin ağrılarını şiddetlendirebilir, iyileşme sürecini yavaşlatabilir ve mide asit üretimini etkileyebilir.
- Düzensiz ve Hızlı Yemek Yeme: Az çiğneyerek, hızlı ve büyük lokmalar halinde yemek mideyi yorar.
- Uzun Süre Aç Kalmak: Mide asidi, yiyecek olmadığında doğrudan mide duvarına temas ederek tahrişi artırır. Az az ve sık sık beslenmek önemlidir.
- Bazı Ağrı Kesiciler (NSAİİ'ler): Aspirin, ibuprofen, naproksen gibi ilaçlar mide koruyucu bariyeri zayıflatır. Mutlaka doktor önerisiyle ve mide koruyucu ile alınmalıdır.
- Kortizon İçeren İlaçlar: Bazı durumlarda ülser riskini artırabilirler.
Ülser Hastalarına Öneriler: Neler Yapılmalı?
- Doktorunuzun verdiği ilaç tedavisini (özellikle antibiyotik ve asit azaltıcıları) aksatmadan ve tam süresince uygulayın.
- Az az, sık sık (günde 5-6 öğün) ve düzenli beslenin.
- Yemekleri iyice çiğneyerek yiyin.
- Yatmadan en az 2-3 saat önce yemek yemeyi bırakın.
- Stresi yönetmek için hafif egzersiz, yürüyüş, nefes teknikleri gibi yöntemler deneyin.
- Bol su için (ancak yemekle birlikte değil, öğün aralarında).
- Probiyotik içeren yoğurt, kefir gibi besinler (toleransınıza göre) faydalı olabilir.
- Lifli gıdalar (yulaf, muz, elma, haşlanmış sebzeler) sindirim sistemini destekler ancak aşırıya kaçılmamalıdır.
Önemli Uyarı
Bu liste genel bilgiler içerir. En doğru ve kişiye özel beslenme planı için mutlaka bir doktor (gastroenterolog) ve diyetisyene başvurmalısınız. Aşağıdaki belirtilerde acilen tıbbi yardım alın: - Şiddetli ve ani karın ağrısı
- Siyah, katran gibi dışkı veya kanlı kusma
- Kusma ile birlikte şiddetli ağrı
- Kilo kaybı
- Yutma güçlüğü
Unutmayın, ülser ciddiye alınması gereken bir sağlık sorunudur. Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kontrol altına alınabilir ve iyileşme sağlanabilir. |
.webp "Bağırsak Ülseri Belirtileri ve Tedavisi")
